PORADNIA PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNA NR 22
zmień kontrast
A+  A-
BIP

Rola słuch w prawidłowej wymowie

Słuch jest jednym ze zmysłów człowieka, pozwalającym na komunikowanie się z otoczeniem. Ma on również związek z nadawaniem i odbieraniem mowy. Jego poprawne działanie wiąże się również z poprawną wymową.

                Można wyróżnić różne rodzaje słuchu. Jednak najważniejsze są to:

  1. Słuch fizyczny – odpowiada za odbieranie wszelkich dźwięków z otoczenia. Noworodki po urodzeniu przechodzą przesiewowe badanie słuchu, by w razie problemu, jak najwcześniej być pod opieką lekarza. Jakikolwiek problem ze słyszeniem, wpływa na rozwój, odbiór i nadawanie mowy.


Jeżeli dziecko często nie reaguje jak się do niego mówi lub odpowiada CO?, warto to skonsultować z lekarzem lub logopedą. Być może jego słuch nie działa prawidłowo.

 

  1. Słuch fonemowy – jest to wrodzona umiejętność do odróżniania jednej głoski od drugiej w konkretnej wypowiedzi (np. zebra – żebra,  miska - myszka). Nieprawidłowo funkcjonujący słuch fonemowy zaburza poprawność wypowiedzi. Najbardziej rozwija się w pierwszym roku życia dziecka.

Jego niewłaściwe działanie jest przyczyną wad wymowy.

  1. Słuch fonetyczny – jest to zdolność odróżniania różnych realizacji głosek np. [s] międzyzębowe - niewłaściwe od [s] przedniojęzykowo-zębowego – prawidłowe; jak i zjawisk prozodycznych, takich jak: akcent, iloczas, tempo, melodia, intonacja i rytm wypowiedzi. Rozwija się przez całe życie.

W percepcji słuchowej istotną rolę odgrywa również analiza i synteza słuchowa oraz pamięć słuchowa. Analiza słuchowa oznacza podział wyrazu na sylaby, logotomy lub fonemy, np. wyraz mapa, dzielony na sylaby to: ma-pa, na logoptomy: m-apa; map-a, a na fonemy (głoski): m-a-p-a. Synteza słuchowa oznacza natomiast analogicznie połączenie danych elementów w jeden wyraz mający formę i znaczenie.

Terapia logopedyczna będzie przebiegać w sposób prawidłowy, jeżeli każdy z tych elementów będzie zbadany i ewentualnie poddany terapii.

Poniżej prezentuje kilka ćwiczeń słuchowych, które można wykonywać już z przedszkolakami. Na pewno sprawią wiele frajdy podczas ćwiczeń, usprawniając słuch i rozwijając mowę.

Polecam również literaturę: Alicja Maurer „Dźwięki mowy”

  • Dziecko rozpoznaje dźwięki dobiegające z ulicy, np. samochód, straż pożarna, karetka
  • Dziecko dopasowuje odgłos zwierzęcia odtworzonego z płyty CD do obrazka
  • Zabawa w odtworzenie tej samej liczby uderzeń
  • Śpiewanie znanych piosenek wraz z klaskaniem
  • Zabawa w rymy. Do podanego słowa dziecko ma znaleźć wyraz rymujący się, np. muszelkabelka
  • Dzielenie wyrazów na sylaby z jednoczesnym wyklaskiwaniem, np. ra-ma, zu-pa, ma-ma.

Im młodsze dziecko, tym starajmy się aby wyrazy były łatwiejsze, krótsze.

  • Rzucanie piłki do dziecka z powiedzeniem pierwszej sylaby, dziecko ma dokończyć wyraz podając kolejną lub kolejne,

np. wo – woda, ro – ropa, mu – murek, ko – koperta

  • Podajemy dziecku sylabę, którą ma powtórzyć i zapamiętać. Zwiększamy stopniowo ilość sylab do

    zapamiętania, np.

                                     ma                                                                                    ma

      ma ra                                                                            no fe

      ma ra te                      lub                                          ko ta me

      ma re te bo                                                                 wa sa ko na

 

  • Szukanie pierwszej głoski lub sylaby w wyrazie.

Mówimy wyraz w rozbiciu na głoski, np. o – s – a, w – a – t – a lub sylaby, np. o – sa, wa – ta
z zaznaczeniem (akcentując głośniej)  pierwszej głoski lub sylaby. Po czym pytamy dziecko o to, jaką sylabę lub głoskę słyszało na początku/najgłośniejszą.

  • Szukanie ostatniej sylaby/głoski w wyrazie
  • Zabawa w zgadywanie słowa. Mówimy dzieląc na:

sylaby: ka – wa, sza – fa, sa – ła – ta, pa – ra – sol

głoski: o – k – o,  k – o – t,  b – u – t,  w – a – g – a

Dziecko ma odgadnąć wyraz.

  • Wymienianie imion rozpoczynających się na konkretnie podaną literę, np. A – Adam, Alicja, Anna

!!! ŻYCZĘ UDANEJ ZABAWY !!!

 

Opracowała: mgr Magdalena Wyrzykowska - logopeda



Serwkom Sp. z o.o.