PORADNIA PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNA NR 22
zmień kontrast
A+  A-
BIP

Kryzys wieku dojrzewania

Kiedy dzieci wchodzą w okres dojrzewania, zaczynają się zmieniać, a ich rodzice często nie wiedzą, jak sobie z tym poradzić. Pełni dobrych chęci dorośli martwią się, czy wszystko to, co dzieje się z ich nastolatkiem, nie odbiega od normy. Nastolatkom też wydaje się często, że nagle  skończyło się ich bezproblemowe dzieciństwo i muszą  teraz sami pokonywać mnóstwo przeszkód.
Dojrzewanie fizyczne wzbudza w nastolatkach bardzo wiele wątpliwości, związanych ze zmianami wyglądu i fizjologii, odżywianiem i zdrowiem, seksem, a także zażywaniem alkoholu, narkotyków i tytoniu. Kolejne etapy pokwitania przebiegają według dość przewidywalnego schematu, jednak szybkość tego procesu różni się znacznie u poszczególnych ludzi. Dlatego też powszechne jest, że uczniowie jednej klasy różnią się od siebie wzrostem i budową ciała, co wywołuje u nich niepokój, kompleksy i lęk przed porównywaniem się i oceną. Wielu nastolatków koncentruje się mocno na własnym wyglądzie, przeżywając katusze, jeśli wyobrażenie własnego ciała nie odpowiada lansowanym ideałom.
 Rozwój intelektualny pozwala nastolatkom postrzegać świat z punktu widzenia innych i oceniać siebie tak, jak prawdopodobnie robi to otoczenie. Ponieważ jednak w centrum ich zainteresowań znajdują się oni sami, myślą, że uwaga otoczenia również jest na nich skupiona. Te niezdolność do odróżniania własnych poglądów od tego , co inni myślą nazywana jest egocentryzmem nastolatków ( Elkind, 1967). Nastolatki często mają wrażenie, że przez cały czas znajdują się na scenie, a otoczenie nieustannie je ocenia. Wierzą także, że ich przeżycia są absolutnie wyjątkowe i nie podlegają regułom, które rządzą życiem innych.   „ Ty nic nie rozumiesz”  - to typowe zdanie nastolatków.  Ryzykowne zachowania nastolatków wynikają z wiary w to, że to, co spotyka innych, im na pewno się nie przydarzy. Charakterystyczne dla nastolatków jest też to, że potrafią one z dnia na dzień, radykalnie zmieniać swoje przekonania. Czasem zdecydowanie wyrażają przekonania na jakiś temat, a potem zachowują się w sposób sprzeczny z tymi przekonaniami.
Dla wielu rodziców największym zmartwieniem dotyczącym ich nastoletnich dzieci są gwałtowne i nieoczekiwane wahania ich  nastroju. Obawiają się oni czy skala i siła tych emocji nie wykracza poza normy rozwojowe i nie zamienia się w zaburzenia psychiczne. Rozpoznawanie, nazywanie  i rozumienie własnych uczuć jest  dla nastolatka bardzo trudne i skomplikowane ze względu na opisywany powyżej egocentryzm i poczucie wyjątkowości przeżywanych uczuć.
Nadrzędnym zadaniem okresu dojrzewania jest zbudowanie własnej tożsamości. Nastolatek musi zyskać świadomość własnego ja,  wiedzieć kim jest, do jakiej grupy należy, do czego dąży. Daje mu to poczucie bezpieczeństwa, a także buduje sens i celowość jego życia.
Proces tworzenia tożsamości w okresie dorastania wiąże się najczęściej z oddaleniem od rodziny i nawiązywaniem intymnych związków z rówieśnikami. Nastolatki chcą decydować same o sobie. Wierząc, że same wiedzą, co jest dla nich najlepsze toczą wojny z osobami, które jeszcze niedawno były dla nich autorytetami. Chcą być coraz bardziej niezależne, a właśnie ta niezależność wzbudza w rodzicach lęk, ponieważ może im się wydawać, że ich dzieci odrzucają wszystko to, czego oni uczyli ich przez długie lata.                                                               
Pojawienie się  łagodnych konfliktów rodzinnych jest, więc normalnym zjawiskiem występującym w trakcie rozwoju nastolatka. Zdobycie niezależności nie oznacza zerwania więzi z rodzicami; przeciwnie nastolatki, które uważają się za samodzielne, zazwyczaj nadal uznają rodziców za autorytet i często zwracają się do nich o pomoc.
W poradni organizowane są indywidualne konsultacje rodzicielskie z psychologiem oraz indywidualna terapia dla dzieci i młodzieży. Cyklicznie odbywają się Warsztaty Umiejętności Wychowawczych dla Rodziców oraz Warsztaty dla dzieci i młodzieży.

 

Opracowała mgr Ewa Bystrzyńska na podstawie „Terapia nastolatków” N.G. Ribner. GWP 2005r.



Serwkom Sp. z o.o.